ANH LUÔN ĐẾN TRỄ 5 PHÚT. TRỪ BUỔI HẸN CUỐI CÙNG

Câu chuyện này nếu kể ra, người ta thường cười trước. Cười vì năm phút,  nghe thật nhỏ. Nhỏ đến mức không đáng để giận, không đáng để chia tay. Nhưng có những điều trong tình yêu không chết vì một cú đập mạnh. Nó chết vì những thứ rất nhỏ, lặp đi lặp lại, cho đến khi người ta không còn biết mình đang chờ cái gì.

Lan quen Quân vào một chiều muộn đầu mùa mưa. Hôm đó cô đứng trước cửa tiệm sách cũ ở đường Lê Văn Sỹ, ôm một chồng sách cao quá mặt, vừa bước ra thì trượt chân trên nền gạch ướt. Một bàn tay chìa ra đúng lúc, giữ cô lại.

“Cẩn thận.”

Giọng nói đó bình thường thôi. Không hay, không lạ. Nhưng Lan nhớ mãi vì lúc ngẩng lên, cô thấy một người đàn ông đứng hơi nghiêng dưới mái hiên, áo sơ mi nhăn nhúm như mới chạy vội tới, và đặc biệt nhất là vẻ mặt… có lỗi.

“Xin lỗi, anh đến trễ.”

Lan ngơ ngác: “Anh đến trễ với ai?”

Quân chỉ vào đồng hồ: “Với chính cuộc đời anh.” Rồi anh cười như đùa.

Ngày đó, Lan không biết câu nói ấy là thói quen tự trào, hay là một lời thú nhận. Cô chỉ biết mình đã cười, và trong khoảnh khắc ấy, mưa trở nên dễ chịu.

Từ buổi đó, họ quen nhau. Không ồn ào. Không đốt cháy. Tình yêu của họ giống một ngọn đèn vàng trong phòng nhỏ: không rực rỡ, nhưng ấm, và càng về sau càng khó tắt.

Chỉ có một điều.

Quân luôn đến trễ năm phút.

Lần đầu hẹn ăn bún bò, Lan ngồi đợi, nhìn đồng hồ đúng năm phút, rồi thấy anh chạy tới, tóc ướt, thở hổn hển, tay chìa ra một bịch bánh flan.

“Anh xin lỗi. Kẹt xe. Đền bù.”

Lan muốn giận. Nhưng nhìn vẻ mặt anh, cô lại bật cười.

Những lần sau cũng vậy. Hẹn xem phim, Quân đến trễ năm phút. Hẹn ra sân bay đón bạn cô, Quân đến trễ năm phút. Hẹn đưa Lan đi thăm bà ngoại ở ngoại thành, Quân vẫn đến trễ năm phút — nhưng lần đó, anh đến trong trạng thái bối rối, như thể vừa chạy qua một trận chiến vô hình.

Lan bắt đầu để ý: Quân không đến trễ kiểu “vô tâm”. Anh luôn vội. Anh luôn xin lỗi. Anh luôn có một thứ gì đó nho nhỏ để bù: hộp sữa đậu nành nóng, cái móc khóa ngớ ngẩn, một câu chuyện cười, hoặc đôi khi chỉ là cái nắm tay chặt hơn bình thường.

Bạn thân của Lan — Hạ — hay nhăn mặt:

“Chịu nổi không? Lúc mới yêu thì thấy dễ thương. Chứ cưới về, nó thành thói quen, mình thành người đợi.”

Lan từng phản bác. “Có năm phút thôi mà.”

Hạ nhún vai: “Năm phút nhiều lắm. Nó là cảm giác mình luôn đứng sau một thứ gì đó.”

Lan im.

Hạ là kiểu người sống thẳng. Cô làm trong ngành tổ chức sự kiện, đã quen đúng giờ như phản xạ. Còn Lan viết lách, làm biên tập tự do, giờ giấc mềm như nước. Lan có thể dễ dãi với thời gian, vì cô tin tình yêu không đo bằng phút giây.

Cho đến một ngày, Lan thấy điều gì đó khác lạ.

Đó là hôm cô bị đau dạ dày, quằn quại giữa đêm, gọi Quân. Anh nói “Anh tới ngay.” Lan nhìn đồng hồ. Năm phút trôi qua. Mười phút. Mười lăm phút. Nửa tiếng.

Quân tới khi Lan đã tự uống thuốc và cơn đau đã lắng xuống. Anh đứng trước cửa, thở dốc, hai tay vẫn còn run, trên cổ áo có mùi thuốc sát trùng.

Lan nhìn anh rất lâu. Cô không mắng. Cô chỉ hỏi:

“Anh đi đâu?”

Quân nhìn xuống như một người bị bắt gặp đang giấu một bí mật: “Anh… có việc.”

Lan không hỏi tiếp. Nhưng trong lòng cô, lần đầu tiên có một vết rạn mảnh. Một vết rạn không phát ra tiếng, nhưng đủ để ánh sáng lọt vào — và làm lộ những thứ cô chưa từng muốn nhìn.

Từ đó, Lan bắt đầu nhận ra Quân có những khoảng im lặng lạ. Có những cuộc gọi anh không nghe. Có những lần anh ngồi một mình rất lâu trước ban công, nhìn xuống đường như nhìn vào một dòng thời gian khác.

Lan hỏi. Quân nói “Không sao.” Và Lan lại tin.

Vì Lan yêu Quân theo kiểu của người biết thương: thương là không ép người mình yêu phải nói khi họ chưa sẵn sàng. Lan tin rằng một ngày nào đó Quân sẽ tự kể.

Nhưng đời không phải lúc nào cũng chờ người ta sẵn sàng.

—

Ngày Lan và Quân chia tay, trời không mưa.

Họ hẹn nhau ở quán cà phê cũ, nơi lần đầu Quân cầm tay Lan và nói “Tụi mình thử nghiêm túc nha.”

Lan tới đúng giờ. Cô ngồi ở chiếc bàn sát cửa sổ, chọn đúng chỗ cũ. Cô gọi cà phê đen không đường. Cô tưởng mình sẽ bình tĩnh.

Đúng giờ hẹn, Lan nhìn đồng hồ.

Một phút.

Hai phút.

Ba phút.

Lan tự cười thầm: Năm phút.

Bốn phút.

Năm phút.

Lan nhìn ra ngoài. Không thấy Quân.

Mười phút.

Mười lăm phút.

Ba mươi phút.

Lan bắt đầu thấy một sự bất công kỳ lạ trong lòng: không phải vì Quân đến trễ, mà vì lần này anh đến trễ theo một cách khác. Không xin lỗi. Không chạy tới. Không đền bù. Không một tin nhắn.

Hạ ngồi đối diện Lan, đến từ lúc nào đó, lặng lẽ đặt khăn giấy lên bàn.

“Hạ…” Lan nói khẽ.

“Ừ.”

“Nếu anh ấy không tới… nghĩa là sao?”

Hạ không nhìn Lan, chỉ nhìn ra đường: “Nghĩa là em đã chờ đủ lâu.”

Lan cắn môi. Nước mắt không rơi. Nó chỉ dâng lên, nóng, rồi đứng lại như một vệt nghẹn.

Lan ngồi đến khi cà phê nguội. Đến khi ánh nắng ngoài cửa sổ chuyển màu. Đến khi quán bắt đầu vắng. Cuối cùng, cô đứng dậy.

Lúc bước ra, Lan thấy Quân.

Anh đứng ở bên kia đường.

Không chạy tới. Không gọi tên cô. Chỉ đứng đó, lưng dựa vào cột điện, dáng gầy và cứng như một cái bóng.

Lan sững lại. Cô chờ anh bước qua. Nhưng Quân chỉ nhìn cô. Ánh mắt anh tối và sâu, như muốn giữ lại một điều nhưng không dám. Giữa họ, xe cộ chạy qua liên tục, như một dòng đời cắt ngang.

Lan giơ điện thoại lên định gọi. Quân lắc đầu rất nhẹ.

Rồi anh quay đi.

Lan đứng chết lặng. Hạ kéo tay cô:

“Đi thôi.”

Lan không hiểu. Nhưng lúc đó, cô chỉ thấy mình vừa bị bỏ rơi theo cách lịch sự nhất.

Tối đó, Lan nhắn một câu duy nhất:

“Em nghĩ mình dừng ở đây.”

Quân không trả lời.

Một tuần sau, Hạ gửi cho Lan một đường link bài viết: “Quân Trần — triển lãm ảnh cuối cùng”.

Lan không đọc. Cô sợ. Có những thứ, nếu mở ra, mình sẽ phải thừa nhận mình đã sai ở một nơi nào đó.

Hai tháng sau, Lan nghe tin Quân đi nước ngoài.

Không ai nói rõ đi làm gì.

Và cuộc đời tiếp tục. Như nó vẫn luôn làm: kéo người ta đi khỏi những câu hỏi chưa kịp trả lời.

—

Ba năm sau, Lan chuyển nhà. Dọn đồ, cô tìm thấy một chiếc hộp giấy nhỏ, bên trong là những thứ Quân từng đưa: móc khóa, vé phim, vài tấm ảnh chụp lén cô, một tờ giấy gấp đôi.

Tờ giấy không dán kín. Lan mở ra.

Chữ của Quân. Nét chữ hơi run.

Lan, nếu có ngày em ghét anh vì những lần đến trễ, em cứ ghét. Anh không trách. Anh chỉ xin em đừng ghét chính em vì đã chờ. Em chờ vì em yêu — đó không bao giờ là sai. Sai là anh đã để em chờ mà không nói lý do.

Lan ngồi bệt xuống sàn. Tay lạnh.

Cô lật thêm. Trong hộp còn một tấm danh thiếp bệnh viện. Phía sau ghi vội: Khoa ung bướu – tái khám.

Lan cảm giác như vừa bị ai đẩy xuống nước.

Cô gọi Hạ, giọng đứt quãng: “Hạ… hồi đó… Quân… có bị bệnh không?”

Hạ im rất lâu. Rồi thở ra:

“Em mới biết à?”

Lan như không nghe nổi: “Chị biết?”

“Biết.” Hạ nói. “Quân gặp chị trước ngày hẹn ở quán. Anh ấy nhờ chị… coi như vô tình kéo em đi, nếu em thấy anh ấy đứng bên kia đường.”

Lan cứng người: “Tại sao?”

Hạ nói chậm: “Vì anh ấy vừa nhận kết quả. Bác sĩ nói anh ấy chỉ còn vài tháng. Anh ấy không muốn em nhìn anh ấy yếu dần. Không muốn em ở lại vì thương hại. Anh ấy nói… nếu em nhớ anh, em sẽ nhớ một phiên bản đẹp.”

Lan bật cười, nhưng tiếng cười giống tiếng nấc. “Vậy… buổi hôm đó… anh ấy đến sớm?”

“Đến sớm hơn cả em.” Hạ đáp. “Anh ấy đứng đó từ rất lâu. Chỉ là anh ấy không bước qua.”

Lan đưa tay che miệng. Cô không khóc thành tiếng, nhưng nước mắt cứ chảy, nóng rát.

“Anh ấy mất khi nào?” Lan hỏi.

Hạ im thêm một nhịp. “Một năm sau đó.”

Lan nhìn trần nhà, như thể trên đó có thể có câu trả lời cho một điều không ai trả lời được:

Tại sao người ta yêu nhau mà cứ phải chọn cách làm nhau đau?

Hạ nói, giọng khàn: “Chị không kể vì anh ấy dặn. Anh ấy nói, nếu em biết, em sẽ giữ anh lại. Nhưng giữ lại để làm gì, khi anh ấy sẽ trở thành nỗi ám ảnh trong đời em?”

Lan nắm chặt tờ giấy. Trong đầu cô hiện lên hình ảnh Quân đứng bên kia đường — không phải kẻ bỏ đi, mà là một người đang cố gắng yêu theo cách ít ích kỷ nhất mà anh biết.

Lan thì thầm, như nói với chính mình:

“Nhưng yêu mà không cho người ta lựa chọn… có phải là yêu không?”

—

Đêm đó, Lan đi bộ một mình tới quán cũ.

Quán đã đổi chủ, đổi bảng hiệu, nhưng góc cửa sổ vẫn còn đó. Lan ngồi đúng chỗ cũ. Cô nhìn ra đường. Mọi thứ vẫn chạy.

Lan chợt nhớ lại từng lần Quân đến trễ. Mỗi lần anh đến, anh luôn thở gấp, luôn xin lỗi, luôn như người vừa bước qua một cuộc hẹn khác trước khi đến với cô.

Có lẽ, trong những lần ấy, anh đã đi từ bệnh viện tới. Có lẽ, năm phút đó là khoảng thời gian anh đứng trước gương, cố giấu đi mùi thuốc, cố đẩy nỗi sợ vào trong, để bước tới gặp cô như một người bình thường.

Lan gọi một ly cà phê đen không đường. Lần đầu tiên, cô thấy vị đắng ấy không phải đắng của cà phê. Nó là đắng của việc hiểu ra quá muộn.

Cô mở điện thoại, tìm lại tin nhắn cũ. Có một tin Quân từng nhắn trước ngày chia tay:

“Mai gặp em nhé.”

Lan đọc lại, và chợt nhận ra điều kỳ lạ: Quân luôn đến trễ năm phút… trừ buổi hẹn cuối cùng. Vì buổi đó anh đã đến sớm. Sớm đến mức có thời gian đứng nhìn cô lần cuối.

Người ta hay nghĩ người đến trễ là người không trân trọng. Nhưng có những người đến trễ vì họ đang chạy đua với một thứ khác lớn hơn thời gian. Và đôi khi, họ chọn trễ với người mình yêu để kịp đúng giờ với định mệnh.

Lan tự hỏi: nếu ngày đó Quân bước qua đường, nói thật, cô sẽ làm gì?

Cô sẽ giữ anh lại. Chắc chắn.

Nhưng giữ lại để cùng nhìn anh yếu dần, đau dần, mất dần… có phải là yêu? Hay chỉ là cách cô níu một phần đời mình?

Lan không biết.

Điều duy nhất cô biết là: có những tình yêu, dù đẹp đến đâu, vẫn mang một dạng tàn nhẫn. Vì nó bắt người ta phải chọn giữa hai nỗi đau.

Nỗi đau thứ nhất: ở lại và chứng kiến người mình yêu tan dần như một ngọn nến.

Nỗi đau thứ hai: bị bỏ lại trong im lặng, sống phần đời còn lại với câu hỏi “tại sao”.

Lan đặt tay lên ngực. Tim cô vẫn đập. Và cô hiểu một triết lý rất đời:

Người ta không chỉ mất nhau vì hết yêu. Người ta mất nhau vì không dám làm nhau đau đúng lúc.

—

Lan đứng dậy, bước ra khỏi quán. Trời đêm có gió. Cô đứng bên lề đường, nhìn sang phía bên kia — nơi năm xưa Quân từng đứng.

Dòng xe vẫn trôi. Đèn đỏ, đèn xanh. Người qua lại.

Lan nhắm mắt. Cô tưởng tượng nếu ngày đó cô bước tới, nếu cô kéo anh qua, nếu cô nói: “Em muốn ở lại.” Liệu cô có hối hận không?

Cô mở mắt, và bất chợt thấy mình đang đứng đúng vị trí của Quân năm xưa: bên kia đường, nhìn về phía bàn cũ. Chỉ khác là… bây giờ không còn ai ngồi đó chờ.

Lan cười rất nhẹ, rồi nói một câu mà không biết nói cho ai:

“Em đã từng ghét anh vì năm phút. Nhưng cuối cùng… em mới là người đến muộn.”

Gió thổi qua. Không ai trả lời.

Và có lẽ, trong tình yêu, điều đau nhất không phải là người ta rời đi. Mà là người ta rời đi với lý do đủ đẹp để mình không thể giận.