HẠT DẦU BAY

Thanh xuân của tôi bắt đầu bằng một điều rất nhỏ:

một khoảng cách.

Khoảng cách ấy không đo bằng mét, mà đo bằng nhịp tim—mỗi chiều tan học, tôi luôn đi sau em đúng một nhịp. Không gần quá để người ta nhìn thấy, nhưng không quá xa để lạc mất em.

Trường tôi có hàng dầu cao, thẳng tắp, đứng im như những người lớn nghiêm khắc. Đến mùa, hạt dầu rơi xuống đầy sân. Có hạt chạm đất rất nhanh, có hạt lại xoay mãi trong gió, lơ lửng rất lâu, như đang do dự trước mặt đất. Tôi thích nhìn chúng, vì tôi thấy mình trong đó—một kẻ có quá nhiều điều muốn nói nhưng cứ xoay hoài trước ngưỡng cửa của một câu:  “tôi thích em”.

Em bước ra cổng trong tà áo dài trắng. Vạt áo chạm gió, chạm nắng, chạm vào cái tuổi mười bảy của tôi khiến tôi tự nhiên đi chậm lại. Em đạp xe rất đều. Chiếc xe cũ kêu “cạch… cạch…” mỗi lần qua ổ gà, như thể nó cũng ngại ngùng khi làm ồn.

Tôi đi sau, bánh xe mình cũng tự nhiên chậm đi một nhịp, sợ chỉ cần nhanh hơn, tôi sẽ vượt lên—và nếu vượt lên, tôi phải đối diện với câu hỏi: Rồi sao nữa? Nói gì đây?

Tình cảm ở tuổi đó không ồn ào. Nó ở trong những thứ gần như vô hình. Trong cái cách tôi bấm chặt quai cặp khi em quay đầu lại bất chợt. Trong lần tay tôi suýt chạm vào vai áo em để gỡ một hạt dầu mắc lại, rồi lại rút về như bị gió bắt gặp. Hay trong một buổi sáng trời mưa lất phất, tôi đưa em chiếc áo mưa mới, cố làm ra vẻ bình thường đến vụng về: “Cậu… dùng đi.”

Em cầm lấy, mắt hơi cúi xuống, cười rất khẽ. Nụ cười của em không rực rỡ, nó giống một giọt nắng rơi nhầm vào ngày mưa—chỉ vừa đủ để người ta nhớ cả đời.

Có một lần khi đứng dưới hàng cây, em ngẩng đầu nhìn những hạt dầu đang xoay, rồi nói rất tự nhiên:

“Hạt dầu này xoay lâu thật cậu nhỉ… ước gì nó cứ xoay mãi thế này, đừng rơi xuống đất thì hay biết mấy.”

Tôi cười, gật đầu, mà không hiểu vì sao câu nói ấy làm tôi thấy nghèn nghẹn.

Chúng tôi thân nhau theo cách rất an toàn. Tôi luôn có mặt khi em cần — mượn vở, chép bài, đợi nhau sau giờ học. Nhưng tôi chưa từng bước qua ranh giới của sự thân thiết đó. Tôi sợ nếu nói ra, mối quan hệ này sẽ đổi khác, và tôi sẽ mất em theo cách rõ ràng hơn cả việc không có em.

Và thế là tôi chọn cách an toàn nhất: im lặng.

Có lần em hỏi, giọng rất khẽ:

“Nếu sau này mỗi người đi một nơi… cậu có quên tớ không?”

Câu hỏi ấy đến rất bất ngờ. Tôi nhìn em, thấy trong mắt em có một điều gì đó tôi không dám gọi tên.

“Không,” tôi trả lời ngay.

Rồi im lặng.

Tôi đã suýt nói thêm một câu nữa.

Nhưng tôi dừng lại. 

Tôi đã nghĩ, có lẽ mình đang làm điều đúng đắn: giữ mọi thứ yên lành. Tôi không biết rằng, chính sự yên lành ấy đang đẩy chúng tôi ra xa từng chút một.

Ngày em nói em phải đi xa, trời rất nhiều gió.

Em đứng trước mặt tôi, nói về việc gia đình có biến cố, về chuyện phải chuyển đi một thời gian. Em nói rất bình tĩnh. Chỉ có tay em là nắm chặt quai cặp.

Tôi nghe rất rõ tim mình đập.

Tôi muốn nói rất nhiều. Muốn nói tôi thích em. Muốn nói nếu em đi, tôi sẽ nhớ. Muốn nói tôi không muốn đứng sau nữa.

Nhưng tôi nghĩ: Bây giờ em đã có quá nhiều gánh nặng. Nếu tôi nói ra, liệu có phải là ích kỷ không?

Một lần nữa, tôi chọn im lặng.

Ngày em đi, trời trong và nhiều gió. Xe khách đợi sẵn. Hạt dầu bay đầy mặt đường, xoay trong gió như hàng trăm câu nói chưa kịp rơi xuống.

Em bước lên xe. Tôi đứng khuất sau một gốc cây dầu. Nhưng em không nhìn về hướng tôi đứng. Hoặc em đã nhìn thấy… mà vẫn giả vờ không. Tôi không biết…

Xe lăn bánh.

Tôi đứng yên rất lâu nhìn em xa dần, mà mãi đến sau này mới hiểu ra một điều rất muộn: có những khoảng cách, chỉ cần chậm một nhịp là không bao giờ đuổi kịp nữa.

Những năm sau đó tôi vẫn sống. Vẫn học. Vẫn quen vài người. Nhưng những mối quan hệ ấy luôn dừng lại ở một điểm giống nhau: tôi không thể đi tiếp. Không phải vì tôi không muốn, mà vì trong tôi có một hình ảnh chưa bao giờ rời đi — một cô gái mặc áo dài trắng đạp xe chậm dưới hàng cây dầu, và tôi mãi mãi ở phía sau.

Tôi trở thành bác sĩ. Ca trực đêm, ánh đèn trắng, những tiếng thở gấp gáp của bệnh viện khiến người ta quên đi nhiều thứ. Tôi nghĩ mình đã đủ lớn để không còn bị quá khứ níu lại.

Cho đến một đêm, tôi thấy em.

Em đứng ở hành lang cấp cứu, ký giấy tờ cho người thân duy nhất của mình. Em gầy hơn, ánh mắt đã không còn trong veo. Đôi mắt ấy chứa đầy những va chạm của đời sống mà tôi chưa từng đi cùng em.

Tôi nhận ra em ngay.

Lần này, tôi không đứng sau nữa.

Tôi bước tới. Gọi tên em. Ở bên em suốt đêm đó. Chủ động, rõ ràng, không né tránh. Tôi nghĩ: Mình đã bỏ lỡ quá nhiều rồi.

Sau ca trực, tôi rủ em đi bộ một đoạn. Chỉ là một quán trà đá ven đường. Gió đêm mát. Lá dầu rơi lác đác dưới chân.

Chúng tôi nói chuyện rất chậm. Về những năm tháng đã qua. Về gia đình. Về những gì cuộc đời đã lấy đi.

Tôi quan tâm em theo cách của một người đàn ông đã trưởng thành. Không lấp lửng. Không mập mờ.

Nhưng tôi nhận ra em luôn giữ một khoảng cách rất nhỏ — đủ để không cho tôi bước vào.

Em lịch sự. Dịu dàng. Nhưng xa.

Trong ánh đèn đường, tôi chợt hiểu: lần này không phải tôi không đủ dũng cảm. Mà là chúng tôi đã không còn đứng trên cùng một đoạn đường. 

Một hạt dầu rơi xuống giữa hai chúng tôi, xoay một vòng rất chậm rồi chạm đất.

Em nhìn hạt đó, rất lâu.

⸻

“Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn không chắc mình đã từng đứng ở đâu trong lòng anh.”

Khi mười bảy tuổi, tôi chỉ biết phía sau mình luôn có một người. Một người đi rất khẽ, rất đều, rất kiên nhẫn. Nhiều lần tôi cố tình đi chậm lại. Tôi chờ. Tôi hy vọng anh sẽ bước lên.

Nhưng mỗi lần tôi chậm, bánh xe anh cũng chậm theo. Chúng tôi cứ thế, mãi không đi song song.

Tôi đã gợi mở, theo cách ngây ngô nhất mà mình có thể. Tôi hỏi anh có quên tôi không, tôi nhắc anh viết lưu bút. Tôi đứng lâu hơn dưới hàng cây dầu, nói về những hạt bay trong gió.

Nhưng anh chỉ luôn mỉm cười và im lặng.

Ngày tôi đi, tôi đã chờ. Tôi chờ đến khi tim mình không chịu nổi nữa. Tôi nghĩ có lẽ anh quên thật — quên hôm nay tôi phải rời đi.

Sau này, cuộc đời không nhẹ nhàng như tôi từng nghĩ. Gia đình, bệnh tật, mưu sinh. Tôi không dám yêu ai. Tôi không đủ tự tin. Tôi mang theo hình ảnh anh như một điều đẹp đẽ để tự nhắc rằng mình từng có một thời thanh xuân như thế.

Khi gặp lại anh trong bệnh viện, tôi hoảng. 

Không phải vì quá khứ, mà vì hiện tại. Anh là bác sĩ. Ánh mắt anh bình thản, vững vàng. Còn tôi, tôi đã quá mệt để bắt đầu lại một điều gì đó.

Tôi cảm nhận được sự quan tâm của anh. Nhưng tôi sợ đó chỉ là thương hại. Tôi sợ nếu tôi bước gần hơn, tôi sẽ làm vỡ tan hình ảnh đẹp mà anh đã giữ suốt bao năm.

Buổi đi bộ sau ca trực của anh, tôi biết rất rõ: Tôi vẫn còn tình cảm với anh. Nhưng nhịp sống đã lệch quá xa để khớp lại.

Tôi chọn im lặng rời đi.

Không vì hết yêu.

Mà vì yêu đủ nhiều để không kéo anh vào những gánh nặng của mình.

Đến bây giờ, tôi vẫn không biết anh có từng thích tôi hay không. Có lẽ không. Có lẽ chỉ là tôi đã tự tưởng tượng để sống tiếp.

Nhưng mỗi khi thấy một hạt dầu xoay trong gió, tôi lại nhớ có một người đã từng đi sau tôi rất lâu… rất lặng.

Có lần, trong ngăn kéo cũ, tôi thấy một hạt dầu đã khô.

Tôi không nhớ mình giữ nó từ khi nào.

Chỉ biết rằng, có những thứ đã từng xoay rất lâu trong gió… nhưng khi rơi rồi, thì không còn cách nào bay lại nữa.

                                              Hương Đặng 🕊️